Adam Nowak: Polska żywność to nasza siła
Wypowiedź Adama Nowaka, podsekretarza stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podczas debaty „Bezpieczeństwo żywnościowe – szanse i zagrożenia” w ramach IV Kongresu Dialog o Gospodarce.
Wiceminister Adam Nowak podkreślił, że rolnictwo to dziś jedna z najtrudniejszych dziedzin gospodarki – narażona na niestabilność polityczną, ekonomiczną i rynkową. Mimo to, jak zaznaczył, resort rolnictwa prowadzi szerokie działania, by poprawić opłacalność produkcji i stabilność dochodów rolników.
1. Wsparcie i dywersyfikacja rynków zbytu
Minister przypomniał, że od wejścia Polski do UE w 2004 r. kraj przeszedł drogę od importera do eksportera żywności z nadwyżką handlową ok. 19 mld euro. Wartość polskiego eksportu rolno-spożywczego to dziś ok. 54 mld euro, z czego 75% trafia na rynki unijne.Zaznaczył jednak, że potrzebna jest dywersyfikacja rynków zbytu i rozwijanie kontaktów poza Europą – np. w Azji Południowo-Wschodniej. Wskazał na sukces w otwarciu rynku południowokoreańskiego dla polskiej wołowiny i drobiu.
2. Wsparcie finansowe i inwestycyjne
Nowak wymienił liczne instrumenty wsparcia finansowego dla rolników i przetwórców:- środki ze Wspólnej Polityki Rolnej i Krajowego Planu Odbudowy (ponad 10 mld zł),
- rozwój rolnictwa 4.0, centrów magazynowo-dystrybucyjnych i małego przetwórstwa,
- program Fundusz Gwarancji Rolnych Plus, który ułatwia dostęp do taniego finansowania,
- dopłaty do kredytów z oprocentowaniem 1%.
3. Stabilizacja rynku i kontraktacja produkcji
Minister zwrócił uwagę na problem niestabilności cen, zwłaszcza w kontekście nadprodukcji (np. kapusty, ziemniaków) i konkurencji z Ukrainy. Zaapelował o większą kontraktację produkcji rolniczej, aby rolnicy mieli gwarantowany zbyt. Podał przykład rolników, którzy mimo niższych zysków w latach dobrych, dziś – dzięki umowom kontraktacyjnym – uniknęli strat.4. Sprawiedliwy podział zysków w łańcuchu żywnościowym
Nowak zaznaczył potrzebę równowagi między rolnikami, przetwórcami i sieciami handlowymi, które mają obecnie uprzywilejowaną pozycję. Sprawiedliwszy podział dochodów – jego zdaniem – przyniesie korzyść także konsumentom, którzy dziś nie widzą realnej różnicy między niskimi cenami skupu a wysokimi cenami w sklepach.5. Nowa Wspólna Polityka Rolna po 2027 r.
Wiceminister przypomniał, że dzięki działaniom Polski obowiązek ugorowania 4% gruntów rolnych został zastąpiony dobrowolnym i płatnym rozwiązaniem. Wskazał, że nowa perspektywa finansowa musi zapewnić adekwatne środki na inwestycje i rozwój obszarów wiejskich w ramach obu filarów WPR.6. Umowy handlowe i bezpieczeństwo żywnościowe
Nowak odniósł się do umowy UE–MERCOSUR, podkreślając, że Polska od początku wskazuje na jej ryzyka dla rolnictwa. Rząd w oficjalnym stanowisku z listopada 2024 r. sprzeciwił się jej obecnej formie z uwagi na nierówne standardy produkcji, zagrożenia dla sektora mięsa, cukru i miodu oraz brak gwarancji bezpieczeństwa żywnościowego.Podkreślił, że jeśli umowa wejdzie w życie, konieczne będzie wdrożenie mechanizmów ochronnych i systemu rekompensat.
