Podczas IV Kongresu „Dialog o Gospodarce”, w debacie poświęconej bezpieczeństwu żywnościowemu, głos zabrała Marzena Trajer, dyrektor Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR). Jej wystąpienie stanowiło ważny głos w dyskusji o roli eksportu i samowystarczalności w kształtowaniu stabilności żywnościowej Polski.


Dyrektor Trajer rozpoczęła od przytoczenia kluczowych danych obrazujących skalę ekspansji polskiego eksportu rolno-spożywczego. W 2024 roku wartość eksportu polskiej żywności wyniosła 54 miliardy euro, co stanowi równowartość 232 miliardów złotych. Nadwyżka handlowa osiągnęła poziom 19 miliardów euro, a już w okresie od stycznia do sierpnia 2025 roku eksport sięgnął 38 miliardów euro, przy nadwyżce przekraczającej 12 miliardów euro.
Jak podkreśliła, te wyniki są efektem nie tylko wzrostu konkurencyjności polskiego sektora rolno-spożywczego, ale także wysiłków przedsiębiorców i instytucji w poszukiwaniu nowych rynków zbytu oraz dywersyfikacji eksportu.

 

Bezpieczeństwo żywnościowe a samowystarczalność – dwa różne pojęcia
Marzena Trajer zwróciła uwagę na potrzebę rozróżnienia między bezpieczeństwem żywnościowym a samowystarczalnością.

Bezpieczeństwo żywnościowe, jak wyjaśniła, obejmuje nie tylko produkcję i dostępność żywności, ale również jej jakość, stabilność dostaw oraz dostępność ekonomiczną, czyli możliwość zakupu przez konsumentów.
W swoim wystąpieniu podkreśliła dwa kluczowe aspekty dostępności:
  • dostępność fizyczną, związaną z ilością produkowanej żywności i stabilnością łańcuchów dostaw,
  • dostępność ekonomiczną, zależną od poziomu dochodów obywateli i cen produktów spożywczych.
Jak zaznaczyła, Polska produkuje więcej żywności, niż sama zużywa w wielu kluczowych sektorach – takich jak zboża, mięso drobiowe, wołowe, produkty mleczne, cukier, owoce i warzywa – co zapewnia stabilność podaży. Jedynym sektorem, w którym Polska nie jest w pełni samowystarczalna, pozostaje produkcja wieprzowiny.


Czynniki zewnętrzne a stabilność żywnościowa

Dyrektor KOWR zwróciła uwagę, że globalne kryzysy – takie jak wojny, pandemia COVID-19 czy zmiany klimatyczne – mogą okresowo zakłócać funkcjonowanie łańcuchów dostaw i wpływać na bezpieczeństwo żywnościowe. W tym kontekście szczególnie ważne jest monitorowanie każdego etapu obrotu żywnością, od produkcji po sprzedaż detaliczną, a także utrzymanie wysokiego poziomu kontroli jakości i bezpieczeństwa produktów.


Równowaga między eksportem a rynkiem lokalnym
W drugiej części wypowiedzi Marzena Trajer zwróciła uwagę na konieczność równoważenia interesów dużych gospodarstw towarowych i mniejszych producentów lokalnych.

Jak podkreśliła, gospodarstwa nastawione na eksport odgrywają kluczową rolę w budowaniu nadwyżki handlowej, jednak mniejsze gospodarstwa rodzinne również przyczyniają się do bezpieczeństwa żywnościowego, szczególnie w ujęciu regionalnym.
„Kupujmy od polskich rolników – ziemniaki, buraki, kapustę. To nasze najlepsze produkty, które nie tylko wspierają rodzimą gospodarkę, ale też budują lokalne bezpieczeństwo żywnościowe” – apelowała dyrektor KOWR.


Polska żywność – eksportowa wizytówka kraju

Na zakończenie swojego wystąpienia Marzena Trajer podkreśliła, że 75% polskiego eksportu żywności trafia do krajów Unii Europejskiej, a 25% – na rynki pozaunijne. Polskie produkty są cenione za wysoką jakość i bezpieczeństwo, co potwierdza ich rosnąca obecność na światowych rynkach.

Jednocześnie dyrektor KOWR zaznaczyła, że utrzymanie konkurencyjności polskiego sektora rolno-spożywczego wymaga ciągłego wsparcia dla producentów, inwestycji w innowacje oraz promocji polskiej żywności jako marki zaufania i jakości.

 

Podsumowanie
Wystąpienie Marzeny Trajer podczas IV Kongresu „Dialog o Gospodarce” pokazało, że eksport i bezpieczeństwo żywnościowe nie są pojęciami sprzecznymi, lecz wzajemnie się uzupełniają. Polska, jako kraj o silnym i zrównoważonym sektorze rolnym, może jednocześnie eksportować nadwyżki i zapewniać pełną dostępność żywności swoim obywatelom.
 


Współpraca