Nadchodzi kryzys w polskim mleczarstwie. Potrzebna szybka interwencja rynku
Podczas XV Konferencji Mleczarstwa Polskiego Euromlecz 2026 w Ciechocinku Waldemar Broś, były Prezes Krajowego Związku Spółdzielni Mleczarskich, przedstawił aktualną kondycję rynku mleka w Polsce. Choć miniony rok można uznać za relatywnie dobry, według eksperta sektor wchodzi właśnie w fazę głębokiego kryzysu, porównywalnego z sytuacją z lat 2015–2016.
W swoim wystąpieniu Waldemar Broś, obecnie pracownik Krajowej Rady Spółdzielczej, zaprezentował analizę zakończonego roku na rynku mleka. Szacowany skup mleka w Polsce wyniósł ok. 13,5 mld litrów, a przeciętna cena płacona rolnikom oscylowała wokół 2,23 zł za litr, co przełożyło się na wzrost przychodów producentów o ok. 2,38 mld zł względem roku poprzedniego. Przychody całego sektora mleczarskiego mogły sięgnąć poziomu 60 mld zł, jednego z najwyższych w ostatnich latach.
Jak podkreślił prelegent, są to jednak ostatnie dobre informacje. Od kilku miesięcy rynek doświadcza gwałtownego załamania cen – w wielu segmentach spadki sięgają 30–60% rok do roku. Ceny masła obniżyły się z poziomu ok. 48 zł do 16 zł, cena jednostki tłuszczu spadła trzykrotnie, a ceny mleka surowego – zarówno odtłuszczonego, jak i pełnego – osiągają poziomy poniżej opłacalności produkcji.
Waldemar Broś zwrócił uwagę, że obecna sytuacja przypomina kryzys sprzed dekady, kiedy po kilku dobrych latach rynek gwałtownie się załamał. Przypomniał również rolę unijnych mechanizmów interwencyjnych, które wówczas pozwoliły ustabilizować rynek. W ramach interwencji UE skupiono niemal 400 tys. ton mleka w proszku, co skutecznie doprowadziło do odbudowy cen płaconych rolnikom w kolejnych latach.
Zdaniem eksperta, dziś ponownie należy rozpocząć rozmowy o interwencji rynkowej, tym bardziej że obecne ceny referencyjne w UE nie były aktualizowane od lat i coraz szybciej zbliżają się do poziomów rynkowych.
Drugim kluczowym problemem poruszonym podczas wystąpienia była dominacja sieci handlowych. Waldemar Broś wskazał na potrzebę doprecyzowania przepisów dotyczących nieuczciwej przewagi kontraktowej, w szczególności w zakresie udziału marek własnych w przychodach sieci. Zaproponował konkretne rozwiązania legislacyjne, które ułatwiłyby skuteczne egzekwowanie prawa przez UOKiK.
Na zakończenie podkreślił, że brak zdecydowanych działań doprowadzi do trwałej utraty potencjału produkcyjnego w polskim mleczarstwie. Jak zaznaczył, zamiast ograniczać europejską produkcję, lepszym kierunkiem jest jej stabilizacja i wykorzystanie nadwyżek do wsparcia regionów świata dotkniętych niedoborem żywności.
Wystąpienie Waldemara Brosia było jednym z najmocniejszych głosów XV Konferencji Mleczarstwa Polskiego Euromlecz 2026, zwracającym uwagę na skalę wyzwań stojących dziś przed całym sektorem mleczarskim.
