Skutki zmian w zakresie VAT i akcyzy na paliwa
Prezentujemy pismo KZSM dotyczące skutków zmian w zakresie VAT i akcyzy na paliwa dla sektora mleczarskiego i podmiotów funkcjonujących w jego łańcuchu
Warszawa, 8.04.2026 r.
KZSM. 43/2026
Pan Stefan Krajewski
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Dotyczy: skutków zmian w zakresie VAT i akcyzy na paliwa dla sektora mleczarskiego i podmiotów funkcjonujących w jego łańcuchu
w imieniu Krajowego Związku Spółdzielni Mleczarskich Związku Rewizyjnego zwracamy się o pilne podjęcie działań oraz przedstawienie konkretnych rozwiązań w związku ze skutkami zmian w zakresie VAT i akcyzy na paliwa dla sektora mleczarskiego oraz podmiotów funkcjonujących w całym łańcuchu dostaw mleka i produktów mleczarskich.
Podejmowane przez Rząd działania ukierunkowane na ograniczenie cen paliw mają istotne znaczenie, jednak w obecnym kształcie nie rozwiązują realnych problemów kosztowych podmiotów tworzących łańcuch mleczarski. Dotyczy to w szczególności rolników produkujących mleko, podmiotów zajmujących się odbiorem surowca, firm transportowych, a także mleczarni, dla których koszty paliwa pozostają jednym z podstawowych składników kosztów codziennego funkcjonowania.
Należy przy tym podkreślić, że część podmiotów działających w łańcuchu mleczarskim, w tym rolnicy będący czynnymi podatnikami VAT, firmy transportowe oraz mleczarnie, nie odczuje skutków obniżenia VAT na paliwa w takim zakresie, jak mogłoby to wynikać z nominalnej zmiany ceny. W ich przypadku mechanizm rozliczania podatku VAT powoduje, że obniżenie jego stawki nie przekłada się wprost na proporcjonalne zmniejszenie rzeczywistych kosztów działalności. Oznacza to, że ogłoszone rozwiązania nie stanowią wystarczającego instrumentu osłonowego dla znacznej części podmiotów odpowiedzialnych za produkcję, odbiór, transport i przetwórstwo mleka.
Sektor mleczarski ma w tym zakresie charakter szczególny. Produkcja mleka, jego codzienny odbiór, transport, chłodnictwo, przetwórstwo oraz dystrybucja wymagają stałych i nieprzerwanych działań logistycznych, a więc ponoszenia wysokich i regularnych kosztów paliwa. Oznacza to, że każda zmiana, która nie przynosi rzeczywistego obniżenia tych kosztów, w praktyce pogarsza sytuację ekonomiczną podmiotów działających w tym łańcuchu.
Problem ten dotyczy nie tylko samych mleczarni, ale całego otoczenia gospodarczego związanego z produkcją i przetwórstwem mleka. Szczególnie odczuwają go gospodarstwa mleczne, firmy zajmujące się odbiorem i przewozem surowca oraz przedsiębiorstwa odpowiadające za dalszą logistykę i dostawy gotowych produktów. To właśnie te podmioty ponoszą ciężar rosnących kosztów operacyjnych, których nie rekompensuje w wystarczającym stopniu sam detaliczny efekt zmian cen paliw.
W tej sytuacji żądamy pilnego przygotowania i wdrożenia rozwiązań osłonowych, które realnie obniżą koszty funkcjonowania sektora mleczarskiego oraz podmiotów uczestniczących w jego łańcuchu dostaw. Obecne mechanizmy nie mogą ograniczać się wyłącznie do rozwiązań o charakterze ogólnym, jeżeli w praktyce nie zapewniają rzeczywistej poprawy sytuacji ekonomicznej podmiotów najbardziej zależnych od kosztów paliwa.
Jednocześnie wskazujemy, że podstawowe produkty mleczarskie objęte są co do zasady preferencyjną stawką 5% VAT, dlatego zasadne jest rozważenie dalszych, realnych instrumentów osłonowych dla sektora mleczarskiego, w tym rozwiązań podatkowych lub innych mechanizmów wsparcia, które ograniczą presję kosztową na producentów, przetwórców i konsumentów.
Oczekujemy niezwłocznego zajęcia stanowiska oraz przedstawienia konkretnych działań wobec problemu, który w sposób bezpośredni dotyka sektora mleczarskiego i podmiotów odpowiedzialnych za ciągłość produkcji, odbioru, przetwórstwa i dostaw żywności.
Do wiadomości:
Pan Donald Tusk
Prezes Rady Ministrów
