Konkurencyjność polskiego rolnictwa pod presją zmian – wnioski z debaty Europejskiego Forum Rolniczego 2026
Silny eksport, nowoczesne przetwórstwo i rosnąca jakość produktów – to fundamenty polskiego sektora rolno-spożywczego. Jednak podczas debaty w Jasionce eksperci zgodnie podkreślali: era konkurowania niskimi kosztami dobiegła końca, a przyszłość należy do jakości, innowacji i skutecznej polityki rolnej.
Podczas Europejskiego Forum Rolniczego 2026 w Jasionce odbyła się debata pt. „Konkurencyjność polskiego sektora przetwórstwa rolno-spożywczego – wyzwania i kierunki rozwoju”, w której udział wzięli przedstawiciele administracji, biznesu oraz organizacji branżowych. Dyskusja koncentrowała się na aktualnej kondycji sektora oraz kierunkach jego dalszego rozwoju w warunkach rosnącej konkurencji międzynarodowej i zmieniających się regulacji.
Uczestnicy podkreślali, że Polska w pełni wykorzystała szanse wynikające z członkostwa w Unii Europejskiej. Dynamiczny wzrost eksportu – sięgający dziś ponad 58 miliardów euro – oraz nowoczesne zaplecze przetwórcze świadczą o dużym potencjale sektora. Kluczowym osiągnięciem jest również rosnący udział produktów przetworzonych, które stanowią już większość eksportu.
Jednocześnie wskazano, że dotychczasowe przewagi konkurencyjne, oparte na niższych kosztach pracy czy produkcji, przestają mieć znaczenie. Polska, podobnie jak inne kraje UE, mierzy się dziś z wysokimi kosztami energii, brakiem siły roboczej oraz presją regulacyjną. W tych warunkach konieczne jest przejście na model oparty na jakości, innowacyjności oraz wysokiej wartości dodanej.
Ważnym wątkiem debaty była rola przetwórstwa oraz potrzeba dalszego wzmacniania powiązań w łańcuchu „od pola do stołu”. Eksperci zgodnie wskazywali, że przyszłość polskiego rolnictwa leży w rozwoju produktów specjalistycznych, funkcjonalnych oraz odpowiadających na potrzeby świadomego konsumenta – zarówno krajowego, jak i zagranicznego.
Dużo uwagi poświęcono także wyzwaniom związanym z globalną konkurencją. Umowy handlowe Unii Europejskiej, napływ produktów z Ukrainy czy krajów Mercosur oraz rosnąca otwartość rynku wspólnotowego stawiają polskich producentów w trudnej sytuacji, szczególnie w segmencie surowców rolnych. W tym kontekście podkreślano konieczność budowania przewag jakościowych oraz poszukiwania nisz rynkowych.
Istotnym elementem dyskusji były także kwestie środowiskowe i klimatyczne. Zwrócono uwagę, że rolnictwo coraz częściej musi nie tylko produkować żywność, ale także dostarczać dodatkowe informacje o swoim wpływie na środowisko. Certyfikacja, ślad węglowy czy zrównoważona produkcja stają się nowymi elementami konkurencyjności.
Paneliści wskazywali również na potrzebę stabilnej i przewidywalnej polityki rolnej, w tym utrzymania dwufilarowej Wspólnej Polityki Rolnej oraz skutecznego wykorzystania dostępnych środków finansowych. Podkreślano znaczenie inwestycji w modernizację, rozwój produkcji zwierzęcej oraz wzmocnienie krajowego przetwórstwa.
Debata pokazała, że polskie rolnictwo znajduje się dziś w punkcie zwrotnym. Utrzymanie konkurencyjności będzie wymagało nie tylko dalszych inwestycji i innowacji, ale także lepszej koordynacji działań na poziomie krajowym i europejskim oraz skutecznego reagowania na globalne wyzwania rynkowe.
