Duże zapasy masła...
Odtłuszczone mleko w proszku przekroczyło 16 zł za kilogram, pełne kosztuje nawet 21 zł, a mleko przerzutowe jest wyceniane na 2,20-2,25 zł za litr. Jednocześnie mleczarnie zaczynają konkurować o dostawców, oferując rolnikom dodatkowe premie. Zdaniem Jarosława Malczewskiego średnia cena skupu wraz z premiami może w grudniu osiągnąć około 2,05 zł za litr.
Na krajowym rynku mleczarskim utrzymuje się wzrostowy trend cen produktów białkowych. Jak poinformował Jarosław Malczewski, prezes Polskiej Grupy Mleczarskiej, odtłuszczone mleko w proszku kosztuje już ponad 16 zł za kilogram, czyli około 3700-3800 euro za tonę.
Rynek zaczyna zbliżać się do historycznych poziomów. Ekspert przypomniał jednak, że rekordowo wysokie notowania z 2007 roku poprzedziły niemal dwuletni kryzys, podczas którego ceny mleka w skupie spadły nawet do 69 groszy za litr.
– Zbliżamy się już do maksymalnego poziomu, który z jednej strony oznaczał bardzo dobry rok, ale z drugiej na początku 2008 roku rozpoczął niemal dwuletni kryzys na rynku mleka – zaznaczył Jarosław Malczewski.
Białko drożeje, masło pozostaje tanie
Wysokie ceny utrzymują się również na rynku serwatki w proszku, za którą trzeba zapłacić około 8,50-8,80 zł za kilogram. Pełne mleko w proszku przekroczyło natomiast 20 zł, a niektóre transakcje zawierane są nawet po 21 zł za kilogram.Odmiennie wygląda sytuacja na rynku tłuszczu mlecznego. Masło w blokach kosztuje około 17-18 zł za kilogram. Według danych przytoczonych w rozmowie zapasy masła w Polsce i Unii Europejskiej są o około 15-20% większe niż w analogicznym okresie poprzedniego roku.
Cena sera typu gouda wynosi obecnie około 16 zł za kilogram.
Mleko przerzutowe po 2,20-2,25 zł
Mleko przerzutowe o zawartości 4 proc. tłuszczu kosztuje obecnie około 2,20-2,25 zł za litr. Za mleko odtłuszczone płaci się natomiast od 1,60 do 1,70 zł.Zdaniem Jarosława Malczewskiego obecne ceny mleka odtłuszczonego wskazują, że uczestnicy rynku spodziewają się dalszych podwyżek cen proszku.
– Kupujący nie generowaliby popytu na mleko odtłuszczone w cenie 1,60-1,70 zł, gdyby nie zakładali, że odtłuszczone mleko w proszku będzie kosztowało około 17 zł. Inaczej nie miałoby to ekonomicznego sensu – wyjaśnił ekspert.
Niewiadomą pozostaje zachowanie rynku w okresie świątecznym. Zazwyczaj w grudniu pojawia się krótkotrwała luka popytowa, która może doprowadzić do obniżenia cen mleka przerzutowego.
Piątnica zaoferowała wysoką premię
Coraz wyraźniej widoczna jest lokalna rywalizacja mleczarni o surowiec. W rozmowie poinformowano, że OSM Piątnica przyznała dostawcom premię za listopad w wysokości 40 groszy. Mlekovita miała zwiększyć swoją premię o 10 groszy, natomiast Mlekpol – według informacji przytoczonych przez rozmówców – zmniejszyć ją o 10 groszy.Może to skłonić część producentów z okolic Kolna i Zambrowa do zmiany odbiorcy. Według informacji Jarosława Malczewskiego Piątnica może w najbliższych miesiącach przyjąć od 100 do 150 dostawców, przede wszystkim z najbliższego obszaru działania.
Rywalizacja ma charakter lokalny, ponieważ wysokie ceny paliwa, odbioru surowca i transportu sprawiają, że pozyskiwanie mleka z odległych gospodarstw często przestaje być opłacalne.
Dlaczego Müller ogranicza działalność w Polsce?
Rozmówcy odnieśli się również do decyzji firmy Müller dotyczącej polskiego rynku. Zdaniem Jarosława Malczewskiego model oparty na zakupie w Polsce dobrego jakościowo i stosunkowo taniego surowca stopniowo traci uzasadnienie ekonomiczne.Ceny mleka w Polsce są obecnie wyższe niż we wschodnich landach Niemiec, a po uwzględnieniu kosztów transportu zakup surowca staje się mniej opłacalny. Jednocześnie niemieccy dostawcy firmy mieli zwiększyć produkcję mleka o blisko 20% w ujęciu rocznym.
Ekspert podkreślił, że podstawą bezpieczeństwa polskich producentów powinny być krajowe przedsiębiorstwa mleczarskie – zarówno spółdzielnie, jak i silne spółki kapitałowe.
Cyberatak może sparaliżować mleczarnię i gospodarstwo
Ważną częścią rozmowy był temat cyberbezpieczeństwa. Zdaniem Jarosława Malczewskiego nie jest ono już wyłącznie zagadnieniem technicznym, lecz elementem bezpieczeństwa całego łańcucha żywnościowego.Ekspert przywołał przykład ataku na rosyjską infrastrukturę teleinformatyczną. Według przedstawionej przez niego relacji problemy z wystawianiem wymaganych świadectw przez kilkanaście dni uniemożliwiały wprowadzanie mleka i produktów mleczarskich do handlu, co prowadziło do wylewania surowca.
Inny przykład miał dotyczyć Francji, gdzie po ataku na systemy sterujące urządzeniami chłodniczymi temperatura wzrosła nawet do około 50 stopni Celsjusza. W kilkudziesięciu lokalizacjach konieczne było zutylizowanie przechowywanych produktów.
Zagrożone są również nowoczesne gospodarstwa, w których roboty udojowe, systemy żywienia i urządzenia monitorujące stado pozostają połączone z internetem. Przejęcie kontroli nad systemem albo manipulowanie danymi może doprowadzić do poważnych strat produkcyjnych.
Deportacje uderzają w mleczarstwo USA
Jarosław Malczewski omówił także protesty amerykańskich hodowców bydła i producentów mleka. Ich przyczyną mają być masowe deportacje imigrantów pracujących w gospodarstwach.Problem jest szczególnie widoczny w stanach o dużej produkcji mleka, takich jak Kalifornia, gdzie wiele gospodarstw opiera się na pracy najemnej wykonywanej przez imigrantów z Ameryki Łacińskiej.
Zdaniem eksperta brak pracowników może utrudnić wykorzystanie nowych zdolności produkcyjnych, mimo wielomiliardowych inwestycji prowadzonych przez amerykański sektor mleczarski.
Cena skupu może dojść do 2,05 zł
Najważniejsza prognoza dotyczy cen mleka w Polsce. Jarosław Malczewski uważa, że rozpoczęła się już rywalizacja o surowiec, a podstawowym narzędziem pozyskiwania nowych dostawców będzie cena.Według jego prognozy średnia cena skupu wraz z premiami może w grudniu wynieść około 2,05 zł za litr. Wątpliwości budzi jednak sposób wypłacania dodatków przez poszczególne spółdzielnie.
Część premii może zostać przekazana bezpośrednio rolnikom, natomiast pozostała kwota może zasilić fundusz udziałowy spółdzielni. W praktyce premia w wysokości 20 groszy nie zawsze musi więc oznaczać, że cała suma trafi bezpośrednio do kieszeni producenta mleka.
