Konieczność podwyżek !
Rosnące ceny produktów białkowych i mleka przerzutowego zwiększają szanse na podwyżki cen skupu. Część zakładów może zapłacić rolnikom więcej już w listopadzie, inne prawdopodobnie poczekają do grudnia i wypłacą premie końcoworoczne. O sytuacji w polskim i światowym mleczarstwie Krzysztof Wróblewski rozmawiał z Jarosławem Malczewskim, prezesem Polskiej Grupy Mleczarskiej.
Sytuacja na rynku mleka stopniowo się poprawia, chociaż wzrosty nie obejmują wszystkich produktów. Największe ożywienie widoczne jest obecnie w segmencie produktów białkowych. Odtłuszczone mleko w proszku zbliża się
do 17 zł/kg, pełne mleko w proszku przekroczyło 20 zł/kg, natomiast serwatka w proszku kosztuje ok. 8,80 zł/kg.
Pozytywne sygnały płyną również ze światowego rynku. Ostatnia aukcja Global Dairy Trade zakończyła się wzrostem głównego indeksu o 2,5%. Odtłuszczone mleko w proszku podrożało o 3,4%, a pełne mleko w proszku o 4,4%.
Zdaniem Jarosława Malczewskiego potwierdza to utrzymujący się silny popyt na produkty białkowe.
Słabszym punktem rynku pozostaje tłuszcz mleczny. Masło kosztuje obecnie około 18 zł/kg, a podobne poziomy cenowe występują w Unii Europejskiej i Nowej Zelandii. Europejskim producentom trudno jednak konkurować na rynku chińskim. Nowa Zelandia znajduje się bliżej tego odbiorcy, a dodatkowo korzysta z umowy o wolnym handlu i braku ceł.
Wyraźnie drożeją natomiast surowce przerzutowe. Odtłuszczone mleko płynne kosztuje od 1,45 do 1,50 zł/l, a pełne mleko przerzutowe o zawartości 4% tłuszczu – od 2,15 do 2,20 zł/l. Różnica pomiędzy ceną mleka przerzutowego
a przeciętną ceną płaconą rolnikom sięga już około 30 groszy.
Zdaniem Jarosława Malczewskiego przewaga cenowa mleka przerzutowego może utrzymać się do końca listopada,
a nawet do połowy grudnia. Silny popyt na produkty białkowe powinien bowiem nadal wspierać ceny. Dodatkowym czynnikiem jest spadek produkcji mleka w Wielkiej Brytanii, który zwiększa zapotrzebowanie na produkty pochodzące z Unii Europejskiej.
Dobre sygnały płyną także z rynku serów. Zapasy serów twardych w Unii Europejskiej maleją, a cena goudy przekroczyła 16 zł/kg. Import sera z Niemiec jest obecnie mało opłacalny, ponieważ po przeliczeniu walut jego cena jest podobna do krajowej, a importer musi dodatkowo ponieść koszty transportu.
Mimo poprawy cen produktów mleczarskich przeciętna cena skupu mleka we wrześniu wynosiła ok. 1,87 zł/l.
W województwie podlaskim przekroczyła już 2 zł, jednak w większości regionów mleczarnie płaciły
od 1,70 do 1,80 zł/l.
– Cena mleka przerzutowego wyraźnie wskazuje trend wzrostowy, dlatego również ceny mleka w skupie powinny wzrosnąć – ocenił Jarosław Malczewski.
–15 groszy już przy ustalaniu najbliższych cenników. Inne mleczarnie prawdopodobnie zaczekają do grudnia, ponieważ końcówka roku nadal pozostaje niepewna. W takim przypadku poprawa sytuacji rynkowej może zostać uwzględniona w formie premii końcoworocznych.
Dodatkowym impulsem do podnoszenia cen może być rosnąca konkurencja pomiędzy zakładami. Obecnie mleczarnie nie rywalizują jeszcze intensywnie o surowiec, ale sytuacja może się zmienić na przełomie listopada i grudnia. Jeżeli niedobory mleka będą się utrzymywały, producenci zyskają mocniejszą pozycję negocjacyjną.
W rozmowie poruszono również temat konkurencyjności europejskiego mleczarstwa. Stany Zjednoczone przygotowały strategię rozwoju sektora na lata 2026-2035. Zakłada ona zwiększenie mocy przetwórczych o 30% oraz przeznaczenie na inwestycje około 15 mld dolarów. Szczególny nacisk ma zostać położony na wyspecjalizowane produkty białkowe.
USA produkują obecnie około 138 mld kg mleka rocznie, a do 2035 roku produkcja ma wzrosnąć do około 179 mld kg. Tamtejsi rolnicy korzystają przy tym z kosztów produkcji niższych o około 30 proc. niż w Unii Europejskiej.
Coraz poważniejszym konkurentem może stać się także Ukraina. Obecne dostawy mleka do ukraińskiego przemysłu wynoszą około 3 mld kg, ale w najbliższych latach mają zostać podwojone. W dłuższej perspektywie, przy napływie odpowiedniego kapitału, Ukraina może zwiększyć produkcję do kilkunastu miliardów kilogramów.
Zdaniem rozmówców Unia Europejska powinna zmienić podejście do polityki klimatycznej. Zbyt daleko idące wymagania podnoszą koszty działalności europejskich gospodarstw i ograniczają ich możliwości konkurowania z USA, Nową Zelandią oraz krajami Europy Wschodniej.
Poprawę widać nawet na rynku masła. Promocje nie są już tak głębokie jak kilka miesięcy wcześniej, gdy kostkę można było kupić za mniej niż złotówkę. Obecna cena promocyjna na poziomie około 3,99 zł może świadczyć o stopniowym wygaszaniu wojny cenowej i stabilizacji rynku tłuszczu mlecznego.
